In het kort: Het smartphoneverbod op Vlaamse middelbare scholen levert na een jaar nauwelijks de verwachte winst op, blijkt uit onderzoek van de Universiteit Gent onder zo’n 3500 leerlingen. Leerlingen zitten in totaal niet minder op hun telefoon, ze concentreren zich in de klas niet beter en voelen zich mentaal niet beter. De onderzoekers pleiten voor meer uitleg en inspraak van leerlingen in plaats van alleen een verbod.
Sinds 1 september 2025 geldt in Vlaanderen een algemeen smartphoneverbod in het secundair onderwijs. Onderzoekers van de Universiteit Gent ondervroegen ongeveer 3500 leerlingen op 20 scholen, zowel voor als na de invoering. VRT NWS bracht de resultaten op 25 september 2026 naar buiten.
Vijf verwachte effecten blijven uit
- Totale schermtijd daalt niet. Leerlingen halen het in na schooltijd en zitten over de hele dag even lang op hun telefoon.
- De bereidheid om het verbod te volgen neemt af. Steeds meer leerlingen zien het nut er niet van in.
- Concentratie in de klas verbetert niet. Leerlingen rapporteren geen betere focus.
- Niet meer praten in de pauze. Leerlingen zeggen vaker samen niets te doen, maar voeren niet meer gesprekken.
- Geen beter mentaal welzijn. Het verbod heeft geen meetbaar positief effect op hoe leerlingen zich voelen.
Op een paar punten ging het zelfs licht achteruit. Het telefoongebruik na schooltijd werd iets problematischer, leerlingen raakten vaker afgeleid tijdens het studeren en er was een lichte stijging van cyberpesten.
Wat zeggen de onderzoekers?
Onderzoeker Marlies Van de Casteele benadrukt dat een verbod alleen niet genoeg is. Scholen doen er volgens haar goed aan om leerlingen te betrekken bij het telefoonbeleid en uit te leggen waarom de regels er zijn. Ook mediawijsheid hoort erbij: leren hoe je zelf grip houdt op je telefoon, ook buiten school. Vlaams onderwijsminister Zuhal Demir blijft achter het verbod staan. Zij wijst erop dat leraren meer rust in de klas ervaren en dat gedragsverandering tijd kost.
En in Nederland?
In Nederland moeten telefoons sinds 1 januari 2024 uit de klas op middelbare scholen. Eerdere Nederlandse evaluaties waren positiever: veel scholen meldden minder afleiding in de les en meer sociaal contact. Het verschil met het Vlaamse onderzoek zit deels in de methode. In Nederland werd vooral aan scholen en docenten gevraagd wat zij merken, in Gent werd aan leerlingen zelf gevraagd hoe het met hen gaat, voor en na het verbod.
De les voor ouders en scholen lijkt vooral: een verbod op school verschuift het gebruik vaak naar thuis. Wat er na schooltijd gebeurt, maakt dus net zoveel uit.
Wat kun je thuis doen?
- Spreek samen af wanneer de telefoon weg gaat, bijvoorbeeld tijdens huiswerk en een uur voor het slapen. Ideeën vind je in 10 tips om schermtijd te beperken.
- Leg uit waarom je regels maakt, precies zoals de onderzoekers adviseren. Kinderen houden zich beter aan afspraken die ze snappen.
- Kijk in onze gids schermtijd per leeftijd wat realistisch is voor jouw kind.
