Eerste smartphone kind: wanneer is het tijd en hoe regel je het goed?

Het moment van de eerste smartphone: kind en ouders kijken er vaak heel anders naar. De vraag komt in bijna elk gezin: wanneer is het zover? Vaak eerder dan je denkt, want “iedereen in de klas heeft er al een”. Toch hoef je niet mee te gaan in die druk. In dit artikel lees je wat de officiële adviezen zijn, hoe vroeg kinderen in Nederland echt een telefoon krijgen en hoe je de eerste smartphone van je kind zo regelt dat het een goede start wordt.

Wanneer is een eerste smartphone voor je kind verstandig?

In juni 2025 presenteerde het kabinet de richtlijn voor gezond en verantwoord scherm- en socialemediagebruik. Die is opgesteld door onderzoekers van de Vrije Universiteit Amsterdam en de Universiteit Utrecht, samen met ouders, jongeren en experts. Het advies is helder: wacht met een eigen smartphone tot groep 8. Een eerdere telefoon is volgens de richtlijn vooral bedoeld om onder begeleiding te oefenen.

Het gaat om een advies, geen wet. Sommige artsen en wetenschappers gaan nog verder. In mei 2025 riepen ruim 1400 artsen, wetenschappers en andere deskundigen op om kinderen pas vanaf hun veertiende een eigen smartphone te geven en sociale media pas vanaf zestien jaar toe te staan.

Leeftijd is ook niet het enige dat telt. Kijk ook naar je eigen kind. Houdt het zich al aan afspraken over tv of de tablet? Durft het te vertellen als iets online niet goed voelt? En waarvoor is de telefoon eigenlijk nodig: om bereikbaar te zijn als het alleen naar school fietst, of omdat vrienden een groepsapp hebben? Het antwoord helpt je kiezen wat voor telefoon past.

Hoe vroeg krijgen kinderen in Nederland een smartphone?

In de praktijk krijgen veel kinderen hun telefoon eerder dan groep 8. In het HBSC-onderzoek van 2025, een groot onderzoek naar de gezondheid van scholieren door de Universiteit Utrecht en het Trimbos-instituut, werd voor het eerst gevraagd wanneer jongeren hun eerste eigen smartphone kregen. Ongeveer de helft had er al een in groep 6 of eerder.

De Monitor Mediagebruik 7 tot 12 jaar van Netwerk Mediawijsheid laat hetzelfde beeld zien. Volgens ouders stijgt het bezit van een eigen smartphone van 16 procent bij 7-jarigen naar 97 procent bij 12-jarigen (veldwerk december 2024). Wacht je tot groep 8, dan ben je voorzichtiger dan veel andere ouders. Dat sluit precies aan bij het advies.

Smartphone, chatapps en sociale media: wat past bij welke leeftijd?

De richtlijn maakt onderscheid tussen het toestel zelf, chatapps en sociale media. Dat is handig, want een telefoon betekent niet automatisch dat je kind ook op TikTok of Instagram moet.

Meer over hoeveel tijd per dag passend is, lees je in ons overzicht van schermtijd per leeftijd.

Alternatieven voor een eerste smartphone

Wil je kind bereikbaar zijn, maar vind je een volwaardige smartphone nog te vroeg? Dan zijn er tussenoplossingen:

• Een starttelefoon: een eenvoudig toestel waarmee je kunt bellen en sms’en, zonder internet en apps.
• Een gedeelde gezinstablet: contact met vrienden kan dan thuis, op een vaste plek en op afgesproken momenten.
• Een smartphone met strakke instellingen: alleen de apps die je samen kiest, met tijdslimieten en nieuwe apps alleen met jouw toestemming.

Je staat er ook niet alleen voor. Het ouderinitiatief Smartphonevrij Opgroeien brengt ouders per klas en school samen die afspreken hun kinderen pas rond 14 jaar een smartphone te geven. Alleen al in Noord-Brabant deden in 2025 bijna 3000 kinderen mee. Samen afspreken haalt veel druk weg, voor ouders en voor kinderen.

Eerste smartphone kind instellen: het stappenplan

Heb je de knoop doorgehakt? Neem dan de tijd om de telefoon samen met je kind in te stellen. Dat werkt beter dan alles vooraf dichtzetten en de telefoon overhandigen.

1. Maak een account voor je kind onder ouderlijk toezicht. Op Android gaat dat met Google Family Link, op een iPhone via de gezinsfuncties van Apple.
2. Stel schermtijd en bedtijd in. Kies een dagelijkse limiet en een periode waarin de telefoon rust heeft. Volg onze uitleg voor schermtijd instellen op de iPhone of schermtijd instellen op Android.
3. Bepaal welke apps erop mogen. Zet aan dat je kind toestemming moet vragen voordat het een nieuwe app downloadt.
4. Zet meldingen uit die niet nodig zijn. Minder piepjes betekent minder verleiding om steeds te kijken.
5. Kies een vaste laadplek buiten de slaapkamer. De richtlijn adviseert een schermvrije slaapkamer, ook voor ouders.
6. Leg de afspraken vast. Schrijf ze samen op en spreek een moment af om ze na een paar weken te bespreken.

Welke afspraken maak je over de eerste smartphone?

Goede afspraken zijn concreet en eerlijk. Ze gaan niet alleen over tijd, maar ook over gedrag. Denk aan:

• Waar en wanneer de telefoon gebruikt mag worden, bijvoorbeeld niet aan tafel en niet na het avondeten.
• Wat je kind doet als het iets naars ziet of krijgt: het mag altijd bij jou komen, zonder dat de telefoon meteen wordt afgepakt.
• Geen foto’s van anderen doorsturen zonder toestemming.
• Geen contact met mensen die je kind niet in het echt kent.
• Wat er gebeurt als een afspraak niet lukt, en wanneer je de regels samen evalueert.

Op school is de telefoon trouwens grotendeels uit beeld: sinds 2024 zijn mobiele telefoons in de klas niet meer toegestaan, tenzij ze nodig zijn voor de les of om medische redenen. Benieuwd wat zo’n verbod oplevert? Lees over het onderzoek van de Universiteit Gent naar het smartphoneverbod op school.

Wat kun je als ouder doen als het niet goed gaat?

Merk je dat de telefoon steeds meer ruimte inneemt, dat je kind slechter slaapt of zich terugtrekt? Ga dan eerst in gesprek, met interesse en zonder meteen te oordelen. De richtlijn benadrukt dat betrokkenheid beter werkt dan alleen verbieden. Stel daarna samen nieuwe grenzen. Praktische ideeën vind je in onze tips om schermtijd te beperken.

Geef zelf ook het goede voorbeeld: kinderen doen na wat ze zien. Heeft je kind iets vervelends meegemaakt en wil het liever met iemand anders praten? Kinderen en jongeren kunnen gratis en anoniem terecht bij de Kindertelefoon via 0800-0432 of de chat. Maak je je zorgen over de gezondheid of het welzijn van je kind, neem dan contact op met de huisarts.

Veelgestelde vragen over de eerste smartphone

Op welke leeftijd krijgt een kind een eerste smartphone?

De Nederlandse richtlijn uit juni 2025 adviseert een eigen smartphone vanaf groep 8. Eerder kan, maar dan vooral om onder begeleiding te oefenen. Een groep artsen en wetenschappers pleit voor 14 jaar.

Mag mijn kind WhatsApp als het een smartphone krijgt?

Het advies is om chatapps zoals WhatsApp rond de start van de middelbare school toe te staan. Bespreek vooraf groepsapps, pesten en het doorsturen van foto’s.

Wat is een starttelefoon?

Een starttelefoon is een eenvoudig toestel waarmee je kind kan bellen en sms’en, zonder internet, apps of sociale media. Zo is je kind bereikbaar zonder alle verleidingen van een smartphone.

Moet ik meekijken op de smartphone van mijn kind?

In het begin helpt het om samen de instellingen te doen en regelmatig te praten over wat je kind online doet. Leg uit wat je kunt zien en waarom. Openheid werkt beter dan stiekem controleren.

Bronnen

• Rijksoverheid: Duidelijk advies voor ouders, wacht met sociale media tot 15 jaar (juni 2025)
• NOS: Kabinetsadvies voor kinderen over schermtijd (juni 2025)
• Vrije Universiteit Amsterdam: Hoofdrol voor ouders bij gezond schermgebruik kinderen (2025)
• Trimbos-instituut: nieuwsbericht bij de HBSC-studie 2025 (september 2026)
• Netwerk Mediawijsheid: Monitor Mediagebruik 7 tot 12 jaar (2025)
• NOS: Artsen adviseren politiek, onder de 14 jaar geen smartphone meer (mei 2025)
• Omroep Brabant: Bijna 3000 kinderen groeien op zonder smartphone (2025)
• Rijksoverheid: Mobiele apparaten in de klas