In het kort: De schermtijd van tieners ligt volgens nieuw onderzoek van Common Sense Media rond de acht uur per dag aan ontspanning, een kind van 9 tot 12 jaar ongeveer vijf uur. Ook AI-chatbots zijn al vaste kost: 77 procent van de tieners gebruikt ze in de vrije tijd. Opvallend is hoe weinig jongeren er echt van genieten.
De Amerikaanse organisatie Common Sense Media publiceerde op 27 oktober haar eerste grote meting van het mediagebruik van kinderen in vijf jaar. Voor het onderzoek naar schermtijd van tieners werden 1.211 kinderen en jongeren van 9 tot 17 jaar ondervraagd, via hun ouders, in een online vragenlijst die liep van eind april tot half mei 2026. Het gaat om Amerikaanse cijfers, maar de trends zijn herkenbaar voor Nederlandse gezinnen.
De kern: een typische tiener besteedt ongeveer acht uur per dag aan schermen buiten school en huiswerk. Meer dan 4 op de 10 tieners komen zelfs op tien uur of meer. Bij kinderen van 9 tot 12 jaar ligt de typische dag rond de vijf uur. Tv en video, inclusief korte filmpjes, nemen daarvan het grootste deel in.
Korte video is het nieuwe dagritueel
Geen activiteit wordt zo vaak dagelijks gedaan als het kijken van korte video’s. Op de onderzochte dag keek 82 procent van de tieners en 58 procent van de jongere kinderen ernaar. Tieners die dat deden, waren er typisch bijna twee uur mee bezig. Wie weleens merkt dat zijn kind blijft hangen in een eindeloze feed, herkent het patroon uit ons stuk over doomscrollen en waarom stoppen zo lastig is.
Gamen blijft groot. Ruim de helft van alle ondervraagden speelde op de meetdag een game, tieners gemiddeld rond de twee uur. Lezen voor de lol schiet erbij in: 45 procent van de jongere kinderen las op die dag voor zijn plezier, bij tieners was dat 23 procent.
AI-chatbots al populair onder twaalf jaar
Nieuw in deze editie is het gebruik van generatieve AI. Van alle 9- tot 17-jarigen gebruikt 65 procent AI-tools in de vrije tijd: 77 procent van de tieners en 49 procent van de jongere kinderen. Wie AI gebruikt, doet dat typisch een uur per dag. Dat jonge kinderen al met chatbots praten, is opvallend, want die diensten zijn niet voor hen bedoeld. Hetzelfde geldt voor sociale media: de helft van de 9- tot 12-jarigen zat er op de meetdag op, typisch zo’n anderhalf uur.
Ook de leeftijd van de eerste telefoon schuift op. Van de 9-jarigen heeft 24 procent een eigen smartphone, bij 10 jaar is dat 47 procent en bij 11 jaar al 57 procent. Op 17-jarige leeftijd heeft vrijwel iedereen er een (94 procent). Onderzoeksleider Michael Robb zei tegen Amerikaanse media dat niet elk kind in groep 6 of 7 een telefoon nodig heeft.
Veel gebruik, weinig plezier
Het meest opvallende resultaat gaat over beleving. 86 procent van de tieners gebruikt sociale media, maar van hen zegt minder dan de helft (47 procent) er echt veel plezier aan te beleven. Bij AI is het verschil nog groter: slechts 11 procent van de tieners die AI gebruiken, vindt het echt leuk. Bijna de helft van de tieners (48 procent) vindt zelf dat ze te veel tijd aan schermen besteden. Jongere kinderen zijn milder: 63 procent vindt hun schermtijd prima zo.
Robb benadrukte dat het aantal uren minder zegt dan wat schermtijd verdringt. Hij noemde slaap, tijd buiten, lezen en tijd met het gezin als dingen die ouders het beste kunnen beschermen.
Wat betekent dit voor ouders?
Ook in Nederland staat het onderwerp hoog op de agenda. Het kabinet presenteerde begin oktober een strategie om kinderen online beter te beschermen, met onder meer het plan om telefoons vanaf 1 januari 2027 op alle scholen te weren onder de noemer “Thuis of in de Kluis”. In Europa wordt gewerkt aan regels tegen verslavend ontwerp, zie ook ons bericht over de EU KIDS Act. Thuis blijven het vooral de kleine afspraken die het verschil maken:
- Kijk samen naar wat schermtijd verdringt. Slaapt je kind genoeg, is er tijd voor buiten en voor een boek? Dat zegt meer dan een getal.
- Stel de eerste telefoon bewust uit en maak vooraf afspraken. In onze gids over de eerste smartphone voor je kind lees je waar je op let.
- Vraag je kind waar het echt plezier aan beleeft. Het onderzoek laat zien dat veel gebruik niet gelijk staat aan veel plezier, en dat gesprek kan helpen om samen te kiezen.
- Vergeet AI-apps niet bij het instellen van limieten en filters. Met ouderlijk toezicht op telefoon en tablet houd je zicht op welke apps je kind gebruikt.
- Zie je dat je kind slecht slaapt, somber is of zich terugtrekt, neem dan contact op met de huisarts.
Wil je weten hoeveel uur bij welke leeftijd past? In ons overzicht over schermtijd voor kinderen zetten we de richtlijnen op een rij.
